Homepage van de website Szia Budapest en Blog door Julius

"Most Wanted" gigs van de Amsterdamse DJ Ramses Hoppa en de Franse DJ Lapidem in Budapest
Met een Lemsteraak van Amsterdam naar Istanbul met tussenstop in Budapest
Roma Rap gefilmd door Remmelt Lukkien
De vele demonstraties in Budapest
De kunst is aan regels gebonden.... een voorbeeld van censuur (update)
25 mei - 2 juni: maar liefst 4 gastronomische festivals in Budapest
Een nieuwe website over het te koop staande huizenaanbod in Budapest
De kunst is aan regels gebonden.... een voorbeeld van censuur
De vogels van Budapest: de Bijeneter
"Kameraad Baron" door Jaap Scholten nu ook in het Engels
De ridicule regels voor de nieuwe staats tabakswinkels
Zaterdag 18 mei: De tweede Restaurant Dag van dit jaar
Pech blijft de Sirály kroeg achtervolgen: alweer gesloten
Roma Platni restaurant een van de winnaars van de SozialMarie 1000 Euro prijs
Vanaf 15 mei: vaker betalen voor de trein als 65+
Aanpassingen bij de WAMP designbeurzen
Update van de pagina "Vliegen naar Budapest"
11 en 12 mei: 18e Múzeumok Majálisa
Stem ook voor een Vasarely tentoonstelling in Rotterdam
De "A Város Mindenkié" stichting is finalist van de Kalamazoo College Global Prize
Een bloedstollend mooie dansfilm met Budapest/Hongarije als thema
De verhuizing van de Sirály kroeg in beeld
De vogels van Budapest in beeld
Uitbreiding van de natuurwandelingen / rondleidingen

Ook lezenswaardig zijn de berichten uit de volgende periodes:  1 januari - 26 april 2013 / 2012 / 2011 / 2010

"Most Wanted" gigs van de Amsterdamse DJ Ramses Hoppa en de Franse DJ Lapidem in Budapest

De Amsterdamse DJ Ramses Hoppa pendelt regelmatig tussen Amsterdam en Budapest (of andere plekken waar hij optreedt). In de hoofdstad van Hongarije is hij een graag geziene DJ die onder andere optreedt in de Gödör Klub, Lámpás en Retox. Maar ook andere uitgaansgelegenheden maken steeds meer gebruik van zijn kwaliteit als DJ. Zijn voornaamste stijlen: Electro swing, Balkan beats, Reggae en Ska. Maar ook voor andere soorten muziek draait hij zijn hand niet om.

Samen met de Franse DJ Lapidem vormt hij sinds enige tijd een duo onder de naam "Most Wanted". Eclectic is de stijl die ze draaien tijdens hun gezamenlijke optredens, maar wel met een beperkt aantal genres. Iedere zaterdag vanaf 15.00 uur wordt door hun in de Retox Bar (VI. Ó utca 41) een "Most Wanted" gig gegeven. Meestal door Ramses Hoppa en Lapidem zelf, mochten zij, of één van hen verhinderd zijn, dan is er een uitstekende vervanging. Gedurende de zomermaanden kunt u beide DJ's, alleen of samen ook op diverse andere locaties in Budapest zien draaien en gegarandeerd dat u dan niet stil kunt blijven zitten.

Het succes van beide DJ's blijft ook in Budapest niet onopgemerkt. Een van de meest toonaangevende gratis magazines over uitgaan in Budapest, Budapest Funzine, publiceerde in het meest recente nummer én op internet een interview met beide DJ's. Meer informatie over hun optredens vindt u op de Facebook pagina van Ramses Hoppa en Lapidem. Morgenavond, 25 mei, geven ze overigens vanaf 22.00 uur een gig in Mika Tivadar Mulató, VII. Kazinczy utca 47. (foto: Dina Balogh)

Julius, 24 mei

Met een Lemsteraak van Amsterdam naar Istanbul met tussenstop in Budapest

Vanmorgen, op weg naar het Népsziget in Budapest, hoorde ik twee mannen Nederlands praten. Nu is dat niet ongewoon in Budapest, maar ze liepen naar een boot die onmiskenbaar een Lemsteraak was. Een prachtige boot van 102 jaar oud en geheel gerestaureerd. op de boot hing een spandoek met de tekst "Amsterdam-Istanbul". Dat maakte mij nieuwsgierig en ik raakte met de schipper en andere opvarenden aan de praat.

Het bleek te gaan om Ab van van Marrewijk, zijn vrouw en een paar gasten. De boot was op 1 april vanuit Amsterdam vertrokken en na vele tussenstops op 22 mei in Budapest aangekomen. In de kleine haven tussen, het Népsziget en de Pest zijde van de stad, werd wat klein onderhoud aan de boot gepleegd en tevens de stad verkend. Vandaag stond onder andere een bezoek aan het Gellért Fürdo en de Grote Markthal op het programma. Morgen vaart de boot weer verder richting Istanbul waar, als alles volgens plan verloopt, deze op 1 juli aankomt. Daarna vaart men via onder andere Griekenland, Italië en Frankrijk weer terug naar Amsterdam. Daar hopen Ab, zijn vrouw en gasten, na een tocht van zo'n 7 maanden, in oktober weer aan te komen.


De Lemsteraak "Nettie" werd in de periode november 1910 tot juni 1911 gebouwd bij de boeierbouwer Auke van Holtrop in het Friese Joure. De opdrachtgever was de Nederlandse overheid en het schip werd gebouwd voor de officieren en hun vrouwen van het korps torpedisten te Brielle. Tot 1940 deed het schip dienst als militair vaartuig. In dat jaar werd het schip in de haven van Makkum tot zinken gebracht om te zorgen dat de Duitsers het niet in beslag namen. In 1945 werd het wrak gelicht en weer in oude luister herstelt. Sinds dat jaar is het schip eigendom geweest van diverse particulieren. Ab kocht de Lemsteraak in 2005.

Over de geschiedenis van de Lemsteraak "Nettie" en het rondje Europa stelde Ab een zeer goede en mooie website samen. Wilt u het verdere verloop van de reis volgen, dan kan dat op deze manier. "Szia Budapest" wenst Ab en zijn gasten een behouden vaart!

Julius, 24 mei

Roma Rap gefilmd door Remmelt Lukkien

Vandaag dook hij ineens op Facebook op: een videoclip die de Nederlandse filmmaker Remmelt Lukkien in mei 2006 maakte in district VIII. van Budapest en welke in 2011 werd geproduceerd door Lasso Film & TV Prodiction in Amsterdam. Het is een Roma Rap van de twee zangers die zich Zso Wow-Zolti & Goré-Zoli noemen. Blijkens de tekst van de regisseur op Vimeo, was de opname eerst op de plank gelegd omdat er in Nederland geen belangstelling was om een film over de Roma cultuur te financieren. Op 20 juni 2012 is de clip uiteindelijk op Vimeo geplaatst.

Buiten het gegeven dat het een erg goede rap is (naar mijn bescheiden mening) is de filmmaker op zoek naar deze twee jongens. Mochten er lezers zijn die meer weten... stuur dan mij een mail. Maar geniet eerst van deze Roma Rap!

De Engelstalige tekst van de oproep / toelichting:
Remmelt Lukkien SKETCHBOOK #2 - a 5 min. clip of two young Roma kids who call themselves ZSO WOW-ZOLTI & GORÉ-ZOLI rapping in their hood in Budapest, Hungary. Shot while on research during first and only meeting. Material was left on the shelf after disinterest in my film proposal from the brilliant Dutch commissioning editors. Looked at it again lately and thought: OK, this is not bad. These kids are even very good!
Shot in 2005, edited in 2011. Camera & editing Remmelt Lukkien. © 2011 Lasso Film & TV Production, Amsterdam, Netherlands. ANYBODY who knows the kids: please contact me!



Julius, 23 mei

De vele demonstraties in Budapest

Wekelijks worden er vele demonstraties in Budapest gehouden tegen het regeringsbeleid. Kondigt de regering weer een nieuwe maatregel aan die de vrijheid inperkt, dan is er in no time een nieuwe actie te verwachten. Ook bij plannen van de overheid, zoals de dreigende onzinnige vernietiging van een uniek stuk natuur, wordt fel maar correct geprotesteerd. Het zijn (helaas) speldenprikken want het huidige regime in Hongarije volgt zijn eigen weg en trekt zich amper of niets aan van kritiek. Het gevolg van het misbruiken van een 2/3 meerderheid in het Hongaarse parlement.

Het grootste deel van deze demonstraties, met uitzondering van degene die bijvoorbeeld door vakorganisaties worden georganiseerd, vindt zijn ontstaan in een hechte groep 20+ en 30+ mensen. De harde kern hiervan heeft elkaar leren kennen via de underground kroeg Sirály, die daarom door diezelfde overheid ook de nek is omgedraaid. Ik loop al een tijd rond in dat wereldje en heb in Sirály heel wat acties voorbereid zien worden en veel vrienden zijn betrokken bij een van de vele organisaties die tegen het regeringsbeleid protesteren. Welke groep je ook neemt, ze werken allemaal samen en de ene keer staat die aan de wieg van een demo, dan weer een ander.


Afgelopen dinsdag werd door dezelfde mensen in Budapest een leesactie gehouden waarbij diverse demonstranten het boek "1984" van George Orwell lazen. Op een, overigens gewaardeerde, Nederlandse website verscheen daarover gisteren een bijdrage. Helaas was het typisch een artikel van een journalist die van achter zijn computer allerlei berichtjes verzamelt en er dan een "eigen" stukje van maakt. Geen journalist die met zijn poten in de modder staat en te vaak verzuimt zelf onderzoek te doen. Was dat het geval geweest, dan had deze journalist geweten dat niet alleen "Az alkotmány nem játék" (de grondwet is geen spel) bij deze leesactie betrokken was maar dat dit onder andere plaatsvond in samenwerking met de demonstranten (Összefogás a kortárs művészetért) die al dagen het trappenhuis van het Ludwig Műzeum bezet hielden. Een aantal van die demonstranten was ook aanwezig bij de leessessie voor de ingang van het Belügyminisztérium op het V. Széchenyi István tér.  En dan had hij ook kunnen weten dat op dezelfde dag de "Ludwig groep" een demonstratie hield voor hetzelfde ministerie.... En, als je, zoals "Szia Budapest", zoveel als mogelijk, deze demonstraties volgt, en dan zie je steeds dezelfde mensen opduiken en leer je verbanden herkennen....

De protestactie van dinsdag had te maken met een aanstaande aanpassing van de wet die in de praktijk al min of meer wordt toegepast. De politie volgt alles, bij demonstraties worden steevast video opnamen gemaakt van de deelnemers en diverse (underground) acties worden niet eens meer aangekondigd op Facebook, men informeert elkaar onderling om de politie/overheid te verrassen. En, bij de inval in Sirály een tijdje geleden, werden van de bezoekers foto"s gemaakt van de identiteitsbewijzen. De wet maakt het nu legaal om in principe alles te controleren en mensen te volgen. Uiteraard onder het mom om corruptie tegen te gaan, maar het is het zoveelste bewijs dat de overheid greep wil krijgen op alles en zich van niets en niemand aantrekt.

De komende dagen staan al weer zeker 4 demonstraties op stapel en er zullen er nog vele volgen  De foto hierboven is overigens gemaakt tijdens een demonstratie tegen het verbod op straatmuziek. Want ook die wil de regering gaan verbieden. Ongetwijfeld zal er over niet al te lange tijd ook een demonstratie komen tegen het nieuwste plan van de regering: het Margit-sziget onder direct toezicht van de stad Budapest brengen en in feite het huidige bestuur van district XIII., waar het eiland deel van uitmaakt, buitenspel zetten. En distict XIII. wordt geleid door de socialistische burgemeester József Tóth... Doel: het herontwikkelen van het eiland (lees: toename van het aantal toeristen, met als gevolg dat voor de gewone Hongaar er minder plaats is).

Julius, 23 mei

De kunst is aan regels gebonden.... een voorbeeld van censuur (update)

Vanavond was de, gisteren op deze pagina aangekondigde, demonstratie tegen de censuur met betrekking tot de tentoonstelling van de kunstenaar Márton Dés. Een korte impressie: het was er redelijk druk, zo'n 100 m/v die voor de gesloten deur van de galerie protesteerden tegen deze beslissing. Er werd, onder andere door de kunstenaar (zie foto hieronder), een toelichting gegeven en deze toonde ook werken die oorspronkelijk tentoongesteld hadden zullen worden.

Over smaak en kwaliteit van kunst valt te twisten. Het was niet de meest bijzondere kunst die ik ooit zag van een hedendaagse kunstenaar. Maar aanstootgevend? Nee, totaal niet. Daarom hing er buiten de galerie ook een tekening naar een schilderij van Gustave Courbet. Dat werk is vele malen meer aanstootgevend dan elk schilderij dat op deze expositie had moeten hangen...

Na de toespraken volgde nog een korte discussie met het publiek en daarna was het protest afgelopen. Het is een signaal naar de overheid dat dit soort beleid niet wordt geaccepteerd, maar of die zich er veel van zal aantrekken? Dat is wishful thinking. Er verandert pas echt iets bij een ander beleid en dat zal onder de huidige regering niet plaats gaan vinden. Integendeel, het is pas het begin van een censuur periode voor Hongaarse én buitenlandse kunstenaars. Want ook die laatste groep krijgt, als ze worden uitgenodigd te exposeren in een overheidsgebouw, te maken met het nieuwe beleid.

Julius, 22 mei

25 mei - 2 juni: maar liefst 4 gastronomische festivals in Budapest

Met name in de periode eind april t(m eind oktober is Hongarije, en dus ook Budapest, een festivalland bij uitstek. Wekelijks worden er vele van dat soort evenementen georganiseerd. Al die festivals zijn opgebouwd rondom een thema, maar de uitwerking ervan is vaak flinterdun. In hoofdzaak bestaan al die festivals uit vele eet- en drinkstalletjes, live concerten, een uitgebreid kinderprogramma en kraampjes met allerlei producten zoals volkskunst. Toch zijn er een aantal festivals die boven de middelmaat uitstijgen. Dat is onder andere het geval vanaf 25 mei als er in Budapest tot en met 2 juni maar liefst 4 gastronomische festivals worden gehouden. Een kort overzicht van deze festivals, de bijbehorende websites krijgt u te zien door op de titels te klikken:

25 mei: "Ezt nem lehet megunni!"
Sinds 1957 wordt in Hongarije op de laatste dinsdag van mei de nationale zuivelindustrie in het zonnetje gezet. Ter gelegenheid hiervan organiseert het MKVM (Het Hongaarse Museum van Handel en Industrie) op zaterdag 25 mei een dag over melk, de grondstof die dient als basis voor het maken van kaas, kwark, yoghurt etc. Tijdens het festival worden bijvoorbeeld om 10.30 uur filmpjes gedraaid uit het verleden en heden over zuivelbereiding en de rest van de dag zijn er diverse kaasmakers aanwezig, het maken van zuivelproducten wordt uit de doeken gedaan etc. De toegangsprijs bedraagt 800 HUF voor volwassenen. Open van 10.00 - 18.00 uur. Locatie: MKVM, III. Korona tér 1.

25 en 26 mei: Duna Pláza Csokoládéfesztivál
De titel zegt het al: een festival dat 2 dagen in het teken staat van chocolade.Vermoedelijk het minst interessante festival, het wordt gehouden in een shopping mall. Een evenement gedurende welke u en/of uw kinderen zelf chocolade kunnen leren maken, er is een mini-tentoonstelling van het Budapesti Csokoládé Múzeum er zijn proeverijen, diverse ambachtelijke chocolademakers geven acte de presence en veel meer. De toegang is gratis. Locatie: Duna Plaza, XIII. Váci út 178, open vanaf 10.00 uur.


31 mei tot en met 2 juni: Gourmet Fesztivál 2013
Een festival dat wordt georganiseerd door de mensen achter het befaamde Sziget festival. In het Millenáris Park wordt volgens de organisatie het meest prestigieuze evenement gehouden op culinair gebied. Vele top restaurants zullen aanwezig zijn, (internationale) chefkoks koken er en geven demonstraties in de bereiding van gerechten. Er zijn tal van andere activiteiten, concerten en informatiestands over eten en drinken. Het complete programma was, op het moment van het schrijven van dit artikel, nog niet op de desbetreffende website te vinden. De kwaliteit komt ook tot uitdrukking in de toegangsprijs. Deze bedraagt 2900 HUF per dag of 5800 HUF voor een 3 dagen kaart. Bij beide tickets zitten wel diverse zaken inbegrepen zoals een wijnglas en toegang tot diverse proeverijen. De eerste 1000 bezoekers per dag krijgen nog een aantal extra zaken gratis. De openingstijden konden niet worden achterhaald, waarschijnlijk zijn deze van ca. 10.00 - 21.00 uur. Locatie: Millenáris, II. Kis Rókus utca 16–20.

31 mei tot en met 2 juni: IV. Belga Sörfesztivál
30 Belgische brouwerijen, 50 bieren op tap en 140 soorten bier in totaal. Dat zijn de ingrediënten van het vierde Belgische Bierfestival dat in Budapest wordt gehouden. Uiteraard zijn ook de klassieke merken aanwezig: Duvel, Westmalle, Corsendonk etc. Maar, u kunt er ook Carolus Classic, in 2012 tot 's werelds beste donkere bier gekozen, proeven en daarnaast zo'n 30 zogenaamde "fruit bieren"... Om al deze bieren ook goed te laten vallen, zijn er Belgische etenswaren te verkrijgen zoals chocolade en hammen. De Facebook pagina geeft weer welke bieren er zoal aanwezig zijn. De toegangsprijs bedraagt 4000 HUF per dag. Dat is inclusief een glas en 4 glazen bier, van 2dl ieder, naar keuze. Op vrijdag is het festival open van 17.00 - 22.00 uur, op zaterdag van 12.00 - 22.00 uur en op zondag van 10.00 - 20.00 uur. Locatie: Vajdahunyad kasteel in het Városliget park (Stadspark).

Julius 22/23 mei

Een nieuwe website over het te koop staande huizenaanbod in Budapest

Het is nog een béta versie, de website "otthonterkep.hu" die de te koop staande huizen in Budapest in beeld brengt. En inderdaad, de website werkt nog niet 100% goed en is daarnaast ook niet volledig, er staan momenteel "slechts" 5598 panden op, een fractie van wat er daadwerkelijk te koop staat. Vele makelaarskantoren hebben namelijk hun aanbod er nog niet op geplaatst, en het is voornamelijk het aanbod van CDC ingatlan en de FHB bank. Toch is het echter al wel een onthullende kijk op het woningaanbod in Budapest.

Via de kaart kunt u door middel van gekleurde stippen zien in welke wijken er huizen te koop staan en wat de prijs is.  De kleur van de stippen is een indicator voor een prijs. Woningen voorzien van een donkergroene stip zijn het goedkoopst qua vierkante meter woonoppervlak. Woningen met rode stippen behoren tot de topklasse. Van iedere woning zijn één of meerdere foto's beschikbaar. Ook wordt er aangeven hoe hoog de maximale hypotheek is die eventueel met staatssteun kan worden verkregen.


Zoals gezegd, nog lang niet volledig om het zacht uit te drukken, maar het geeft een indruk welke wijken in trek zijn bij kopers en welke niet. De prijs van de woning stijgt nu eenmaal naar mate van de populariteit van een omgeving. Veel verrassingen bevat het overzicht dan ook niet, een villa in de heuvels van Budapest is naar Hongaarse maatstaven duur. Hetzelfde geldt voor district V. en nog een paar andere delen van de stad. Maar, voor wie een woning in Budapest zou willen aanschaffen, zijn het slechts indicatoren. Over de kwaliteit van de wijk is (nog) geen informatie beschikbaar en daarvoor zult u dus een beroep moeten doen op iemand die de stad kent.

Als echt alle grote makelaarskantoren mee zouden gaan doen, dan zou het duidelijk worden dat er veel, zeer veel woningen te koop staan. Zelfs dermate veel dat er een uitgebreide keuzemogelijkheid is en prijzen altijd onderhandelbaar zijn. En Budapest is niet in trek bij beleggingsmaatschappijen, het opknappen van oude panden kost te veel in verhouding tot de maandelijkse opbrengst uit de verhuur van appartementen. Dit heeft tot gevolg dat u hartje centrum al voor zo'n 4 miljoen HUF (zo'n € 14.000,--) een eenvoudig appartement bestaande uit één kamer, een kleine keuken en douche en toilet aan kunt schaffen. De kaart toont momenteel 14 van zulke panden, het merendeel in district VIII., die dat bedrag of minder kosten. Niet onlogisch, bepaalde delen van dit district behoren tot de slechtere, minder veilige, gedeeltes van de stad. Bovenop dat bedrag komen er nog wel wat kosten bij, waaronder 4% overdrachtsbelasting, maar zelfs dan is het voor Nederlandse begrippen goedkoop. Een heel verschil qua prijs met bijvoorbeeld Amsterdam, maar het gemiddelde maandinkomen is dan ook een stuk lager: € 450.-- per maand. Naast de kaart bevat de website, in het Hongaars, ook nuttige informatie over het kopen van een huis en de ontwikkelingen op de huizenmarkt in de afgelopen jaren.

Julius, 22 mei

De kunst is aan regels gebonden.... een voorbeeld van censuur

Afgelopen donderdag, 16 mei, werd onderstaande uitnodiging per e-mail verstuurd voor de tentoonstelling "Fresh Deconstruction" van Márton Dés welke op 22 mei zou worden geopend. De uitnodiging werd verzonden door het Ferencvárosi Müvelödési Központ (Cultureel Centrum) in district IX. van Budapest. De volgende dag kreeg de kunstenaar, telefonisch, van de manager van het Cultureel Centrum te horen dat de poëtische en visuele inhoud van de uitnodiging schandalig en immoreel was. Zo net voor Pinksteren mensen confronteren met halfnaakte vrouwen en een gedicht over de dagen van de week (de 7 "hoofdzonden") kon absoluut niet. Vermoedelijk heeft de manager op bevel van hogerhand zijn beleid moeten aanpassen.

Na het verbod controleerde de lokale overheid van district IX. de overige werken die tijdens de tentoonstelling zouden worden getoond. Men kwam tot de conclusie dat de tentoonstelling best een week later kon worden georganiseerd. Maar... de kunstenaar moest dan wél akkoord gaan met een selectie van wat hij, uit moreel oogpunt, mocht tonen én de uitnodiging moest worden aangepast. Daarmee ging de kunstenaar (uiteraard) niet akkoord en de tentoonstelling werd afgelast. Dezelfde dag ontvingen degenen die de eerdere uitnodiging hadden ontvangen een e-mail dat de tentoonstelling om technische redenen was afgelast (een standaard uitdrukking in Hongarije als er iets wordt afgelast of als een bedrijf gedwongen de deuren moet sluiten).

Deze vorm van censuur is het begin van wat de kunstenaars in Hongarije te wachten staat. Artistieke vrijheid is er niet meer bij, de overheid (lees het MMA onder leiding van de zeer conservatieve György Fekete) bepaalt wat het publiek mag zien. En in de praktijk betekent dat, als kunst de Christelijke normen en waarden aantast, er wordt ingegrepen. Óf een kunstenaar kan dat geen tentoonstelling houden in een tot de overheid behorende instelling óf de kunstenaar krijgt geen subsidie.

In dit kader wordt al twaalf dagen een bezettingsactie gehouden in het trappenhuis van het Ludwig Múseum in Budapest. Want, zoals bij vele musea en andere instellingen al heeft plaatsgevonden, wordt ook hier de gewaardeerde directeur vervangen. Dit gaat niet op een transparante manier, maar het is duidelijk dat ook hier een regeringsgetrouw persoon aan de macht komt die het beleid moet gaan bepalen. Nu zal dat bij het "Ludwig" nog een lastige klus worden omdat de collectie eigendom is van de "Ludwig Stiftung" en die zal niet snel akkoord gaan met teveel beperkingen qua artistieke vrijheid. Een delegatie van de Stichting is al in Budapest geweest om met de demonstranten en de regering te praten, maar het resultaat hiervan is nog niet bekend. Echter, met name vanuit Duitsland worden er al lange tijd acties georganiseerd tegen en geschreven over de inperking van de artistieke vrijheid in Hongarije.

Naar aanleiding van de afgelasting heeft de kunstenaar Márton Dés gisteravond een Facebook groep geopend en die telt inmiddels al 607 leden. Daarnaast wordt er morgenavond om 18.00 uur, het oorspronkelijke tijdstip dat de tentoonstelling zou worden geopend, een demonstratie gehouden voor de deur van het Cultureel Centrum (IX. Mester utca 5). Wilt u in Budapest nog vrijheid van kunst zien, dan zult u bij galeries in het alternatieve circuit moeten zijn, zoals het Müszi. Maar zelfs dan is er een kans dat er bijvoorbeeld geen subsidies meer worden verstrekt als een tentoonstelling niet in lijn is met het beleid van het MMA. Hongarije anno 2013..... (met dank aan Magdalena Marsovszky voor de tip)

Julius, 21 mei

De vogels van Budapest: de Bijeneter

Op 27 april van dit jaar werd op deze Blog de eerste pagina over de natuur van Budapest geintroduceerd.  Deze pagina is geheel gewijd aan de vogels van Budapest. Sindsdien is de pagina diverse keren aangepast en uitgebreid. Zodanig dat in de loop van de volgende week de pagina zal worden opgesplitst, dit omdat het laden ervan te langzaam gaat.

Vanmorgen was ik wederom de natuur in, en dat is altijd een feest. De dieren- en plantenwereld is ongekend qua rijkdom en wie ooit de prachtige bloemenvelden heeft gezien die onder andere de akkers van de stad sieren, begrijpt wat ik bedoel.

En vandaag was het helemaal bijzonder.... in de buurt van het vliegveld, waar diverse bijzondere natuurgebieden te vinden zijn, hoorde ik een vreemd geluid dat ik me niet kon herinneren. Tegelijkertijd zag ik zeker 10 vogels vliegen die dat geluid maakten. Toen ik ze wat beter kon bekijken bleek het om de Bijeneter (Meropus apiaster) te gaan. Voor het eerst van mijn leven zag ik er zoveel bijelkaar en het was genieten. In Nederland is de vogel een zeldzame verschijning, in Hongarije normaal. Maar dan moet je wel de plek weten, en die ontdekte ik dus tijdens deze ochtendwandeling. Ook typisch voor de Bijeneter: het zijn in de regel koloniebroeders en dat was ook hier het geval. In een zanderige heuvel (zie foto) bevinden zich vele gaten welke hun nesten zijn. Ik kon de vogels uitgebreid observeren en een aantal goede foto's maken. Hieronder een tweetal van die foto's. Meer afbeeldingen van de vogelbevolking van Budapest zijn op deze pagina te bekijken. De pagina laad, zoals al geschreven, wat langzaam door de omvang....

Julius, 20 mei

"Kameraad Baron" door Jaap Scholten nu ook in het Engels

Op 4 mei jongstleden werd in Budapest de doop gehouden van het boek "Comrade Baron. A Journey through the Vanishing World of the Transylvanian Aristocracy". Het is de Engelstalige versie van het boek "Kameraad Baron" geschreven door Jaap Scholten.

De vertaling van dit uitstekende boek maakt het mogelijk dat veel meer mensen van dit boek kunnen genieten.. In Nederland werd het boek in 2010 uitgebracht en tot op heden zijn er meer dan 20.000 exemplaren van verkocht. In Budapest wordt het boek uitgegeven door Corvina Kiadó Kft en kost 3791 HUF.

Ter gelegenheid van het verschijnen van de Engelse vertaling worden er diverse lezingen en discussie avonden gehouden. Vanavond, zondag 19 mei om 18.00 uur, wordt er bijvoorbeeld  ter gelegenheid van het Hay festival in het Petöfi Múzeum ( V. Királyi Mihály utca 16) een lezing gehouden waar Jaap Scholten met Nőra Winker praat over het boek. Op 29 mei wordt in de CEU (Central European University) op de V. Nador utca van 17.30 - 19.00 uur een discussie gehouden waarbij Jaap Scholten praat met zijn voormalige professor op het CEU, Vlad Naumescu. Ter gelegenheid van de verschijning van het boek verscheen er daarnaast een interview met de auteur in de "Budapest Times" en ook werd er een Facebook pagina in het leven geroepen.

Helaas was ik er niet bij de presentatie aanwezig, simpelweg omdat er geen uitnodiging was ontvangen en ik van niets wist. Het is jammer genoeg de zoveelste keer dat er een "elite feestje" wordt gehouden, mede georganiseerd door de Nederlandse ambassade in Hongarije, waarbij de Nederlandse pers die schrijft over Budapest (en cultuur) wordt genegeerd. En dat is doodzonde want er was tegelijkertijd ook een tentoonstelling van schilderijen van de Nederlandse kunstenares en zangeres Janna Schra. Die tentoonstelling had meer bekendheid verdient. Doodzonde dat evenementen die met geld van de Nederlandse overheid worden gesponsord, keer op keer alleen voor een select, elitair, gezelschap toegankelijk zijn. Maar het is typerend voor de werkwijze van de Culturele Afdeling van de Nederlandse ambassade, die op een eiland leeft en neerkijkt op/verachting heeft voor mensen die met hart en ziel de Nederlandse cultuur in Hongarije promoten. Ik kan het niet anders verwoorden....

Julius, 19 mei

De ridicule regels voor de nieuwe staats tabakswinkels

Deze Blog berichtte eerder dit jaar over de vele eisen waaraan vanaf 1 september aanstaande de taxi's geleidelijk aan moeten voldoen. Dezelfde lijn is ook gevolgd bij de nieuwe winkels die onder staatstoezicht vanaf 1 juli rookwaar mogen verkopen. Dit onder toezicht van de "Nemzeti Dohánykereskedelmi Nonprofit Zrt".

Wie dit document bekijkt, kan zien tot in welk detail de inrichting en uiterlijk van de winkels is bepaald. Op 169 pagina's wordt de uniforme belettering en kleur van de reclame voor de winkel,  uniforme uithangborden, uniforme winkelinrichting getoond. Foto's van (gezonde) longen, displays met informatie en wat al niet meer zijn ook beschreven. De regelgeving gaat zover dat zelfs deurmatten aan regels gebonden zijn..... Een kostbare aanpassing voor degenen die tot nu toe in het bezit zijn gekomen van een 20-jarige licentie. En die licentie kost uiteraard ook geld. Exclusief BTW bedraagt dit 100.000 HUF per jaar voor licentiehouders in dorpen met minder dan 2000 inwoners tot 240.000 HUF (ruim € 800.--, of bijna 2x een gemiddeld maandinkomen) voor iemand die in Budapest in aanmerking komt voor een licentie. Daar boven op komt nog een bedrag van 25.000 HUF aan administratiekosten.

Hoewel 1 juli met rasse schreden nadert, zijn er nog vele blinde vlekken op de kaart van Hongarije waar in de wijde omtrek van en in, met name, dorpen, geen tabakswinkel te vinden zal zijn als er niet een noodoplossing wordt bedacht. Volgens de overheid zal het aantal verkooppunten van tabak afnemen van zo'n 40.000 nu naar 5415 vanaf 1 juli. Althans, dat was de bedoeling. Maar voor wat betreft 1417 dorpen (meestal met minder dan 2000 inwoners) is er nog geen licentie verstrekt omdat niet aan de strenge voorwaarden kon worden voldaan. Dus mogelijk gaat er een verdere versoepeling plaatsvinden van het aantal producten dat er mag worden verkocht.  Dat laatste heeft al diverse malen plaatsgevonden en het assortiment dat de staatswinkels mogen verkopen is al diverse keren uitgebreid. De meeste recente aanpassing is dat er waarschijnlijk ook ijs en ijslollies gaan mogen worden verkocht. Eerder werd de verkoop van (alcoholische) dranken, loten. tijdschriften en meer al toegestaan. Met de vele aanpassingen zijn de staatswinkels ontegenzeggelijk valse concurrentie voor de honderden kleine winkels in het land die géén licentie hebben gekregen, maar tot op heden wel een belangrijk deel van de inkomsten verkregen uit de verkoop van die tabaksartikelen.
 
Over het toekennen van de licenties wordt door menigeen, terecht, vraagtekens gezet. Het is onderhand wel duidelijk dat er geen onafhankelijke toekenning heeft plaatsgevonden maar dat de vergunningen zijn verstrekt aan (meestal) Fidesz leden. Voor wat onder andere betreft Budapest is het ook opvallend dat in diverse districten één persoon meerdere licenties heeft kunnen bemachtigen, zie hier voor het overzicht. De CBA winkelketen is bijvoorbeeld een duidelijk voorbeeld, deze heeft nauwe banden met de leidende Fidesz partij en heeft op naam van diverse personen licenties verkregen. En ook de rechterhand van Viktor Orbán, staatssecretaris János Lázár, verkreeg een licentie. Diezelfde Lázár was ook degene die met het voorstel kwam een gegarandeerde winst van 10% op de verkoop van tabaksproducten in het vooruitzicht te stellen. Dit bedrag is vervolgens door Orbán verhoogd naar 12%. Dat is geen cadeau van de overheid, de winst wordt betaalt uit een verhoging van de prijs van een pakje sigaretten. Deze zal ongeveer met een derde worden verhoogd.

Hoe de gunning van de licenties nu exact plaats vond, zal mogelijk nooit duidelijk worden. Verzoeken van media en anderen hierover aan de overheid, werden beantwoord met een nieuwe wet zodat de overheid geen duidelijkheid hoefde te geven. Inmiddels heeft de Hongaarse president de wet terugverwezen naar het Parlement, maar het is een kwestie van tijd voor er een aangepaste wet op tafel ligt. 

Met iets meer dan 40 dagen te gaan voordat de nieuwe regeling ingaat, is het hoogst onzeker of die bewuste 1 juli gehaald zal worden. Want alle winkels moeten nog worden aangepast en er is nog geen oplossing voor de witte vlekken op de kaart. Het is mij ook niet duidelijk hoe de verkoop van tabak zal gaan op de grote festivals zoals Balaton Sound en Sziget. Komt er een mobiele shop via een licentiehouder? Die kan dan niet op een andere plek gebruik maken van die licentie. En wat te denken van de officiële feestdagen? Komen er veel shops in de oppervlaktes van de supermarkten, dan zijn deze op die dagen niet open...

Inmiddels is er een levendige handel ontstaan in de licenties. Grote winkelketens zoals Tesco of benzinestations, waaronder MOL, hebben namelijk slechts mondjesmaat licenties toegewezen gekregen. Wat betreft de laatste was dat voor nog geen 10% van de vestigingen. Al deze bedrijven proberen nu licentiehouders over te halen hun licentie in hun toko te gebruiken. Dat dat uiteraard gepaard zal gaan met geld, moge duidelijk zijn. En dat is weer goed voor de vele Fidesz vriendjes met een licentie, die krijgen op deze manier een beloning voor hun steun aan de partij..... Hoe dan ook, u zult, zoals het er nu naar uitziet, vanaf 1 juli meer moeite moeten doen om uw rookwaar aan te kunnen schaffen. En, zoals met alles in Hongarije, wederom een bewijs dat de huidige regering controle over alles wil gaan hebben, de woorden vrijheid en democratie komen niet in het woordenboek van de huidige bewindvoerders voor.

Julius, 18 mei

Zaterdag 18 mei: De tweede Restaurant Dag van dit jaar

Op zaterdag 18 mei wordt in Budapest een enorm leuk evenement georganiseerd: de tweede Restaurant Dag van dit jaar. Het idee voor deze ongedwongen dag, waarop voornamelijk amateurkoks koken, werd in mei 2011 in Helsinki geboren. Inmiddels is het uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen waar nu al 36 landen aan deelnemen. Zoals de overkoepelende organisatie het op haar website verwoord: "Restaurant Day is a worldwide food carnival when anyone can set up a restaurant, café or a bar for a day. It can happen anywhere: at your home, at the office, on a street corner, in your garden or inner courtyard, at a park, or on the beach – only your imagination is the limit." De Restaurant Dag wordt wereldwijd 4 keer per jaar gehouden en in 2013 wordt dit evenement, naast 18 mei, nog gehouden op 18 augustus en 16 november.

Ook in Budapest leeft het evenement en op de website van de overkoepelende organisatie worden nu al 24 plekken weergegeven waar aanstaande zaterdag voor één dag restaurants te vinden zijn. Dit zijn voornamelijk locaties in Pest, een enkele bevindt zich in Buda. Via symbolen kunt u zien waar er een pop-up restaurant te vinden is, het menu etc. Zo wordt op de VIII. Markusovszky tér vanaf 10.00-14.00 uur POPálcika gehouden. Een ander organiseert van 11.00-15.00 op de XIII. Viktor Hugo utca 32 een Spaanse brunch met een Libanees dessert.

Kortom: een uitgelezen gelegenheid om zaterdag op een unieke manier ergens te lunchen, brunchen of wat te gaan drinken! De prijzen zullen verschillen, sommigen serveren u eten en vragen een donatie voor een goed doel, anderen vragen een kleine bijdrage in de kosten. In het algemeen zullen de prijzen laag zijn.

Julius, 17 mei

Pech blijft de Sirály kroeg achtervolgen: alweer gesloten

Het leek zo mooi... de underground kroeg Sirály in Budapest had op 28 april een inwijdingsfeest op de nieuwe locatie, nadat zij eerder dit jaar gedwongen was op de oude plek haar deuren te sluiten. "Szia Budapest" schreef er op 29 april een artikel over, tezamen met een fotopagina die de verhuizing in beeld bracht.

Helaas bleek het een boze droom, want enkele dagen later besloot de eigenaar van het pand de sloten te veranderen. De reden: een conflict met de exploitant van de ruimte over een huurachterstand. Volgens de exploitant was op 29 april met de eigenaar een overeenkomst gesloten over deze achterstand, de eigenaar beweert dat er geen overeenkomst was en dat hij vanwege de achterstand de huurovereenkomst heeft beëeindigd. De waarheid zal, zoals bijna altijd, wel in het midden liggen, maar Sirály werd de dupe van het conflict. De eigenaar schijnt ook de zaken van de Sirály kroeg te hebben vernield, daarover is nog een discussie gaande.

Het is triest dat Sirály, slechts een paar dagen na de feestelijke inwijding, wederom gedwongen werd haar deuren te sluiten. De mensen achter Sirály (Marom - Adam Schönberger en anderen) gaat echter met dezelfde passie door op zoek naar een nieuw nest. Daarnaast is men van plan om deze zomer ook op diverse plekken activiteiten te gaan organiseren. Het is te hopen dat er snel een oplossing komt voor de huisvestingsproblemen van Sirály en de fantastische kroeg weer open kan.

Julius, 17 mei

Roma Platni restaurant een van de winnaars van de SozialMarie 1000 Euro prijs

Het Roma Platni restaurant in Budapest won onlangs een van 1000 Euro prijzen bij de verkiezing van de prijswinnaars van het SozialMarie project. Deze Oostenrijkse prijs, die dit jaar voor de negende keer werd uitgereikt, beloont innovatieve sociale projecten. Met name projecten in Oostenrijk, Tsjechië en Hongarije komen in aanmerking voor de prijs, voor projecten uit andere landen geldt een maximale afstand van 300 km van Wenen.

De eerste prijs (€ 15000.--) ging ook naar een Hongaars project getiteld "Against fuel poverty with biomass briquettes". Dit project houdt in dat de bevolking van Told, een zeer arm dorp in het oosten van Hongarije, leert van onder andere landbouwafval biomassa briketten te maken. Deze kunnen vervolgens voor de verwarming van de huizen worden gebruikt. Maar, er waren daarnaast ook diverse Hongaarse winnaars van een van de 1000 Euro prijzen. Hieronder onder andere het project "Poor for the Poor" in Budapest. Het complete overzicht kunt u hier bekijken.

In dit artikel echter met name aandacht voor het Roma Platni project. Via dit project wordt er gestreefd naar het wegnemen van vooroordelen over de Roma. Dit vindt plaats door met enige regelmaat belangstellenden kennis te laten maken met de Roma keuken. De gerechten worden bereid naar authentieke recepten die al generaties worden gebruikt en mensen uit de Roma bevolking van Budapest koken er. Tijdens zo'n avond kunnen de bezoekers dan praten met de Roma, kennis maken met de cultuur, muziek etc. Voor mensen die het Hongaars niet machtig zijn, soms wat lastig want niet iedereen spreekt Engels of een andere taal. Maar, desondanks een unieke gelegenheid als u meer wilt weten over de Roma cultuur of simpelweg heerlijke gerechten wilt proeven. U dient zich via de website wél van te voren aan te melden, want er is slechts plaats voor een beperkt aantal mensen. De website vertrekt ook informatie over de dagen dat er gekookt wordt en het menu voor die dagen. Daarnaast kunt u er (in het Hongaars) diverse recepten op vinden. Op het moment van het schrijven van dit artikel is er nog plaats op 17 mei (morgen), maar de volgende avond, op 31 mei, is al vol. De data in juni zijn nog niet bekend.

Julius, 16 mei

Vanaf 15 mei: vaker betalen voor de trein als 65+

Met ingang van woensdag 15 mei veranderen de regels voor het reizen met de trein in Hongarije en deze regels zijn ook van toepassing op de treinverbindingen binnen Budapest. Op die dag worden namelijk wijzigingen doorgevoerd voor het "Express train supplement" (Pótjegyet) welke van toepassing is op snelle en semi-snelle treinverbindingen. Vooral voor 65+ betekent dit een versobering van het aantal treinverbindingen waarvan gratis gebruik kan worden gemaakt.
 
Het "Express train supplement" kent, met ingang van die 15 mei 2013, 456 lijnen /verbindingen, welke u hier kunt bekijken en waarop de toeslag van toepassing is. Het is een aanpassing van een reeds bestaande regel en vooral het aantal verbindingen dat in aanmerking komt voor zo'n toeslag is uitgebreid (ruim 200 meer....). Voor ca. 2500 verbindingen / dienstregelingen, waaronder de InterCity verbindingen (die al niet gratis waren), is zo'n toeslag niet vereist. De overige veranderingen met betrekking tot dit onderwerp zijn marginaal.

Bij de aanschaf van een ticket dient u voor deze 456 verbindingen, naast een normaal ticket, óók een toeslag ticket aan te schaffen welke dezelfde geldigheidsduur heeft als het ticket. Maar, het "Express train supplement" is niet gebonden aan een bepaalde lijn en garandeert ook geen gereserveerde zitplaats. De prijs is afhankelijk van het aantal kilometers dat wordt gereisd en kost 150 HUF als de reisafstand tussen de 0 en 100 km bedraagt en groeit dan geleidelijk tot een toeslag van 735 HUF (enkele reis) voor afstanden boven de 500 km. Voor dieren en fietsen hoeft geen extra ticket te worden aangeschaft.

Er zijn ook een aantal categoriën uitgesloten. Onder andere betreft dit mensen in het bezit van een internationaal ticket, personen in bezit van een maand- of 30-dagen MÁV-pas, degenen die een MÁV-kortingskaart bezitten en tot slot degenen die een Balaton Mix ticket aanschaffen. Zover nu bekend zult u, zelfs met een pas die gratis toegang geeft voor het openbaar vervoer in Budapest, voor deze geselecteerde lijnen een toeslag moeten betalen. De complete lijst van uitzonderingen kunt u hier bekijken. Deze is wel in het Hongaars, omdat die versie vollediger is dan de Engelstalige pagina over deze wijziging.

De laatste dagen verschenen over deze regeling diverse berichten in de Hongaarse media omdat Attila Mesterházy, leider van de socialistische partij MSZP, tijdens een persconferentie eerder deze maand had gezegd dat ook gepensioneerden (65+) deze tickets aan zouden moeten schaffen, terwijl deze groep sinds 1998 gratis van het openbaar vervoer gebruik kan maken. In een reactie hierop liet de leidende Fidesz partij weten dat Mesterházy mensen onnodig bang maakte omdat de tickets die in het verleden gratis waren ook in de toekomst gratis zullen blijven.

Maar, dat blijkt toch niet het geval te zijn. Voor 65+ en kinderen onder de 6 jaar, komt er een maandelijkse pas welke 1500 HUF gaat kosten en waarmee deze groepen de toeslag niet hoeven te betalen. Deze pas is pas interessant als er veel gereisd wordt, bijvoorbeeld 3x per maand op en neer voor het traject Budapest-Miskolc (de toeslag voor dit traject kost 530 HUF voor een retour). Het is de eerste prijsverhoging sinds 2010 voor wat betreft de trein en is volgens de overheid ingevoerd om de kwaliteit van het openbaar vervoer te gaan verhogen. Geen dramatische prijsverhoging en aan de andere kant zullen de tarieven van een aantal lijnen per 1 juni worden verlaagd.

Een drama? Niet echt dus, tenzij men haast heeft. Wél iets om rekening mee te houden. De snelste verbinding (InterCity) was al niet gratis voor 65+ en nu zijn daar dus 456 verbindingen / lijnen bijgekomen. Dit betekent simpelweg dat, als men gratis wilt reizen, er meer tijd uitgetrokken voor moet worden. Bijvoorbeeld met de IC van Budapest naar Pécs... dit betekent voor een 65+ plusser, via de snelste en duurste mogelijkheid, een reistijd van 3.36 uur, met de nieuwe regel 4.26 uur en geheel gratis 5.11 uur. Tijd is dus, letterlijk, geld....

Julius, 14 mei

Aanpassingen bij de WAMP designbeurzen

Deze Blog berichtte al begin dit jaar en ook meer recent over de teleurstellende WAMP designbeurzen op de nieuwe locatie op de V. Váci utca. Een naargeestige locatie zonder sfeer en dat was ook de mening van veel bezoekers. Slechts weinig standhouders die, verspreid over een aantal verdiepingen, een te grote ruimte probeerden te vullen. Iedere zondag was de beurs gewijd aan een thema (Mini, Vintage, Spájz en Fashion), maar dit bleek niet te werken.

Deze veranderingen werden voor een groot deel bedacht door Károly Gerendai. Deze stond aan de wieg van het commerciële succes van het Sziget Festival en kocht vorig jaar, volgens het Budapest Business Journal (BBJ), 25% van de aandelen voor 1 miljoen HUF (€ 3500). Daarnaast wil hij 30 miljoen HUF investeren in de uitbreiding van het WAMP concept. Een uitbreiding die in Bratislava en Wenen plaats moet gaan vinden. Gerendai is overigens ook eigenaar van het Michelin ster restaurant Costes in Budapest. Maar een festival tot een commercieel succes maken is andere koek dan het promoten van design. Daarnaast wachtte de organisatie (veel) te lang met het doorvoeren van aanpassingen.

Nu is het idee van de themabeurzen, die dat in de praktijk dat niet waren, losgelaten en heet iedere beurs gewoon weer "WAMP Design". Men is ook zo slim geweest om wat kraampjes op de begane grond te zetten en op de 1e verdieping, zodat het er wat aantrekkelijker uitziet. Maar ook na het bezoek van vandaag is de conclusie dat de locatie niet ideaal is, en dan druk ik mij zacht uit. Één grote ruimte met standhouders is warmer/sfeervoller dan een pand met leegstaande winkels en waar de standhouders in een beperkt deel van de gangpaden staan. Veel vaste WAMP standhouders zijn mede daarom ook niet meer aanwezig, en zijn op andere markten actief. Het is ook tekenend dat van de ca. 700 desigers die bij de organisatie zijn aangesloten er, zoals vandaag, hooguit 80 aanwezig waren. En is chocolade design? Want ook dat soort producten worden er verkocht. 

Als de informatie op de website van WAMP klopt, was het vandaag dat voorlopig de laatste binnenmarkt werd gehouden en verkast men met ingang van 26 mei naar het V. Erzsébet tér. Hier worden op 26 mei, 9 en 23 juni en op 7 en 21 juli buitenbeurzen gehouden. Ook hier wijkt men af van het idee om wekelijks een beurs te houden. Kennelijk was de wekelijkse frequentie iets teveel van het goede. Wat ook is gewijzigd, is dat de organisatie niet meer een planning van de beurzen voor een heel jaar aangeeft, maar slechts voor een beperkte periode. Men zoekt duidelijk naar een nieuwe formule om, met name, toeristen te trekken die design kopen, echter weet nog niet hoe en wat.

In hetzelfde artikel in het BBJ wordt uit de mond van Károly Gerendai opgetekend dat niet iedereen een stand kan huren maar dat er geselecteerd wordt op kwaliteit. Wat die criteria zijn wordt niet vermeldt, maar WAMP was altijd een platform voor Hongaars design en of iemand goed of slecht is.... wel, als je zaken ontwerpt maar niets verkoopt dan heeft men geen belangstelling voor je creatieve producten en stop je er vanzelf mee. Zelfregulering was beter geweest. Ik vrees met grote vreze dat, door de komst van Gerendai, WAMP zich minder gaat richten op de Hongaar en meer op de toerist. Dat gebeurde ook met het Sziget festival en zowel de locatie als de themabeurzen wijzen daarop. WAMP Vintage (een veredelde tweedehands markt) had niets met design te maken, maar is wél aantrekkelijk voor de toerist en op een toplocatie. Gerendai geeft in het artikel ook toe dat het promoten van design naar buitenlanders moeilijker is dan het promoten van een muziekfestival. 

Mijn conclusie is dat, als WAMP op de ingeslagen weg doorgaat, ze ten dode is opgeschreven. De standhouders zijn, uiteraard, ook blij met verkopen aan toeristen, maar ontlenen hun basis van bestaan in basis in Hongarije en een Hongaarse klantenkring, met uitzondering van de verkoop via websites zoals Etsy. En juist die Hongaar komt minder. De nieuwe locatie is, mede door de smalle gangpaden, niet geschikt voor ouders met kinderen en kinderwagens. Juist die waren altijd massaal aanwezig. Dát gegeven, de meer commerciële weg die is ingeslagen én de weinige standhouders maken WAMP niet (echt) meer aantrekkelijk voor de de inwoners van Budapest. En dat is doodzonde.....

Julius, 12 mei

Update van de pagina "Vliegen naar Budapest"

Luchtvaartmaatschappijen voeren vaak sluipenderwijs prijsverhogingen in voor services. Recentelijk gebeurde dit ook nog met een prijsverhoging door Wizz Air voor te grote handbagage.

Op 24 oktober 2012 voerde Wizz Air een nieuw systeem in voor het meenemen van handbagage. De omvang van de gratis te vervoeren bagage werd beperkt tot 42x32x25 cm, en dient onder de stoel in het vliegtuig te passen. Als u een paar dagen naar Budapest gaat is dat zeer krap en met een laptop zit u al zowat aan de grens van wat is toegestaan. Wilt u ongeveer dezelfde omvang (ca. 55x35x25 cm) aan handbagage meenemen als bij de andere maatschappijen is toegestaan, dan diende het jaar rond een bedrag van € 10.-- per enkele reis te worden betaald.

Deze regel is nu aangepast. Die € 10.-- is alléén nog geldig voor het laagseizoen. In het hoogseizoen (8 juni - 22 september en 14 december - 6 januari 2014) betaalt u € 15.-- per enkele reis. Althans, als u dit bij de boeking hebt aangegeven. Blijkt op het vliegveld dat uw handbagage te groot is, dan betaalt u € 20.-- of € 30.-- bij de gate. Zo wordt een goedkoop ticket toch nog duur. En houdt er rekening mee dat u in de regel wel wat koopt gedurende een vakantie....

Als u ruimbagage meeneemt is het daarnaast, meer dan ooit, een must geworden om de prijzen van Wizz Air, Ryanair en Transavia te vergelijken. De KLM zal namelijk in de regel het duurst zijn qua ticketprijs en per 14 mei worden er ook bij de vluchten die deze maatschappij op Budapest uitvoert, bagagekosten in rekening gebracht. Deze bedragen € 15.-- (maximaal 23 kg) per enkele reis indien die van te voren is geboekt, op de luchthaven kost dit € 30.--. Deze maatregel geldt niet voor Flying Blue-deelnemers.

Maar bij de zogenaamde prijsvechters zullen de bagagekosten voor ruimbagage, zeker in het hoogseizoen, doorslaggevend gaan worden. Een tas van iets minder dan 15 kg meenemen kost bij Wizz Air € 60,-- voor een retourticket, bij Ryanair € 50.--  en bij Transavia € 20.-- . Bij een gewicht dat tussen de 15 en 20 kg zit, bedragen de kosten respectievelijk € 60,-- , € 70.-- en € 30.--.

Met een tas van 20 kg of meer is het niet aan te raden bij Ryanair een vlucht te boeken, u betaalt dan de hoofdprijs door een toeslag van € 20.-- per kg overgewicht. Het kan nog gekker: een tas die qua gewicht  tussen de 31 en 32 kg (de wettelijke limiet voor 1 stuks bagage) zit, kost bij deze maatschappijen respectievelijk € 60,--, € 550,-- en € 170.-- voor een retourticket. Ja, u leest het echt goed: € 550.-- bij Ryanair als zowel op de heen- en terugweg uw tas dat gewicht heeft. Dit bedrag is opgebouwd uit het basistarief van € 70.-- voor een retourticket voor de bagage, aangevuld met 2x 12 kg overgewicht á € 20.-- per kg!

Het is niet de enige aanpassing op deze pagina. Per 1 mei is er een verandering gekomen in de dienstregeling van bus 200E die u vanaf het vliegveld naar de stad brengt (en omgekeerd). Deze dienstregeling is in de late avonduren uitgebreid en de laatste bus vertrekt nu om 0.21 uur vanaf het vliegveld. Nieuw is ook dat de bussen die vanaf ca. 23.00 uur vertrekken, voortaan naar Határ út rijden, alwaar u nachtbus 950 kunt nemen richting het centrum van Budapest. Zie voor meer informatie deze pagina.

Julius, 12 mei

11 en 12 mei: 18e Múzeumok Majálisa

Op zaterdag 11 en zondag 12 mei wordt in Budapest voor de 18e keer de "Múzeumok Majálisa" gehouden. Dit evenement vindt plaats in de tuin rond het Magyar Nemzeti Múzeum (Het Hongaars Nationaal Museum).

Op beide dagen presenteren zich hier bijna 100 musea. Niet alleen uit Budapest maar ook uit andere steden en daarnaast zijn er vele concerten. Zo treedt op zaterdag om 19.00 uur Jamie Winchester op. Maar het gaat natuurlijk om de cultuur te promoten en ter gelegenheid daarvan zijn er ook een aantal mini tentoonstellingen, workshops en demonstraties. De afgelopen dagen werd er voor dit festival ook een mobiel planetarium gebouwd.

Na zelf twee keer dit festival te hebben bezocht, leert de ervaring dat het zeer druk bezocht festival is, dat vooral toegespitst is op de Hongaar. Als toerist is het leuk om er rond te lopen en te zien wat Hongarije zoal qua musea te bieden heeft, er is lekker eten en drinken en er zijn dus concerten. Maar, het grootste deel van de informatie die er te verkrijgen is en de activiteiten die er worden gehouden zijn enkel in het Hongaars.

De link verwijst naar een aantal foto's op Facebook waar het programma op staat afgebeeld, er was (helaas) geen beter programma overzicht te verkrijgen. Het festival is gratis toegankelijk en duurt beide dagen van 10.00 - ca. 20.30 uur. Locatie: Magyar Nemzeti Múzeum, VIII. Múzeum körút 14-16.

Julius, 9 mei

Stem ook voor een Vasarely tentoonstelling in Rotterdam

De Kunsthal in Rotterdam heeft de hulp van het publiek ingeroepen om te bepalen welke tentoonstelling er vanaf 14 december 2013 te zien is. Via een stemprocedure op internet, welke tot en met zondag 12 mei duurt, kan men stemmen op 3 mogelijke tentoonstellingen: Dinosauriërs, Schoenen en .... Viktor Vasarely.

Viktor Vasarely (1906-1977, geboren in Pécs als Vásárhelyi Győző) was een Hongaarse kunstenaar die, voordat hij met schilderen begon, een medische studie volgde in Budapest. Vanaf 1930 woonde en werkte hij in Frankrijk. Zijn werk wordt gerangschikt onder de noemer "Op-art" of "Optical art". Dit is een kunstvorm die werkt met verschillende optische illusies. Het heeft iets weg van het werk van de Nederlandse kunstenaar M.C. Escher, met dat verschil dat "Op-art" meer abstract is dan het werk van Escher. Daarnaast ligt de basis van de kunst die Escher maakte in zijn opleiding als graficus. Velen kennen, onwetend, een van de ontwerpen van Viktor Vasarely: het logo van de Renault auto's dat hij in 1972 ontwierp.

Diverse musea zijn gewijd aan het werk van Vasarely, in Hongarije betreft dit een museum in zijn geboorteplaats Pécs en een museum in Budapest. Deze werd in 1987 geopend en heeft een collectie van ruim 400 werken. Daarnaast organiseert dit museum ook andere tentoonstellingen. Het is gevestigd in het Zichy-kastély (III. Szentlélek tér 6) en een bezoek meer dan waard als u in Budapest bent.

De Kunsthal wil, als de meeste stemmen voor een Vasarely tentoonstelling zijn, vanaf 14 december 2013 voor het eerst in Nederland een overzichtstentoonstelling houden die geheel gewijd is aan het werk van deze kunstenaar. Dit in samenwerking met het "Musée en Herbe" in Parijs, die op haar eigen website de Franse lezers oproept om voor deze tentoonstelling te stemmen. Naar mijn mening een uitstekende gelegenheid om Nederland meer bekend te maken met het werk van de, in mijn ogen, fantastische kunstwerken die Vasarely heeft gemaakt. Derhalve: breng ook uw stem uit (link via titel en/of de afbeelding naast de titel)....

Update d.d. 17 mei - Helaas heeft het publiek niet gekozen voor Vasarely, maar voor een schoenen tentoonstelling

Julius, 8 mei

De "A Város Mindenkié" stichting is finalist van de Kalamazoo College Global Prize

Op deze Blog verschenen al diverse artikelen over het werk van "A Város Mindenkié" (vertaling: de stad is voor iedereen). Deze stichting zet zich in voor het verbeteren van de leefomstandigheden van de daklozen. Dakloos zijn betekent: mensen die geen eigen woning hebben en kunnen betalen. De minimaal 1000 mensen die in zelfgemaakte krotwoningen in de bossen van Budapest wonen, vallen daar óók onder. Dakloos zijn hoeft niet te betekenen dat men werkeloos is, vele mensen die in de krotwoningen wonen hebben namelijk een baan. Maar het geld dat ze daarmee verdienen is dan niet genoeg om een woning te huren en de bijkomende kosten zoals gas en electriciteit te betalen.

De stichting werkt nauw samen met daklozen, want in hun visie zijn het juist de daklozen die naar buiten moeten treden om hun problematiek onder de ogen van een breed publiek te brengen. Vele (voormalige) daklozen zijn daarom ook nauw betrokken bij de werkzaamheden en strategie van de stichting. De werkwijze van de organisatie krijgt wereldwijd steeds meer aandacht en ze is inmiddels een van de 15 finalisten voor de 1e Kalamazoo College Global Prize. Om in aanmerking te komen voor deze prijs werden 188 projecten aangemeld, waarvan 'A Város Mindenkié" dus een van de 15 kanshebbers is en welke de hoofdprijs van $25.000 kan winnen. Op 10 en 11 mei zijn een aantal vertegenwoordigers van de organisatie aanwezig op het Kalamazoo College in Michigan (USA) om een presentatie te houden over hun project, waarna op 11 mei de winnaar bekend wordt gemaakt.

Ter gelegenheid hiervan is een Hongaarstalig filmpje over het werk van de stichting voorzien van een Engelstalige ondertiteling. Dit filmpje kunt u hieronder bekijken. Wilt u meestemmen over welk project het publiek het meest waardeert: op de Facebook pagina over de prijs kunt u het filmpje (gepost op 15 april) ook bekijken en "Liken". In mijn ogen verdient deze stichting de eerste prijswinnaar te worden, het werk wat ze doet is simpelweg fantastisch! Wilt u meer weten over het werk van de stichting, klik dan hier.


Update d.d. 17 mei: Helaas heeft het project geen prijs gewonnen.

Julius, 7 mei

Een bloedstollend mooie dansfilm met Budapest/Hongarije als thema

Goed, het is slechts een video van een oefening, maar die mag er meer dan wezen. In september 2012 maakte Het Attraction Black Light and Shadow Theatre onderstaande video die Hongarije en Budapest op een prachtige wijze in beeld brengt.

De uit Budapest afkomstige dansgroep bestaat sinds 2004 en is opgericht door Zoltán Szűcs die zowel het creatieve brein als de manager van de groep is. Zelf is Zoltán een professionele Break, Electric Boogie en Hip Hop danser, leraar en choreograaf. In 2009 werd het volgende citaat uit zijn mond opgetekend: "According to my opinion and experience gathered from various audiences, visual culture is becoming an increasingly significant element for contemporary people and youth. All my new endeavours are aimed to develop this culture in the course of my artistic activities. This purpose is excellently served by Attraction Black Light Theatre Entertainment thanks to our concise nature and modernity based on traditions.” (uit de publicatie van het Hungarian Tourism Ltd.”Itthon Láss Csodát”)


Inmiddels bestaat de groep uit 12 leden, maar men is op zoek naar uitbreiding met twee mannelijke en twee vrouwelijke dansers. Hiervoor is er op 11 mei aanstaande een evenement waar belangstellenden hun talent kunnen tonen.

Wat voor kwaliteit de groep heeft werd onder andere ook op 13 april van dit jaar getoond. Op die bewuste zaterdag verbijsterde en ontroerde de dansgroep het publiek en de jury van "Britain's Got Talent" met een wervelende show en kreeg een unaniem "Ja" van de uit vier leden bestaande jury. En ter gelegenheid van de Olympische spelen in 2012 maakten ze bijvoorbeeld een andere prachtige dansvoorstelling."Szia Budapest" zal de groep vanaf nu blijven volgen en komen er voorstellingen in Budapest, dan wordt u daarvan op de hoogte gesteld.

Julius, 7 mei

De verhuizing van de Sirály kroeg in beeld

De Sirály (vertaling: Zeemeeuw) kroeg in Budapest bestaat sinds 2006 en het is een legendarische underground kroeg en cultureel centrum. Alhoewel er geen officeel contract was met de plaatselijke overheid van district VI., de eigenaar van het pand, was het de managers van Marom (een Joodse organisatie) toegestaan in het pand een kroeg te runnen en tal van activiteiten te organiseren.

Maar, in Sirály werden ook demonstraties georganiseerd tegen de Fidesz regering en, om het zacht uit te drukken, deze vond dat niet leuk..... In 2012 besloot de plaatselijke overheid ineens dat de Sirály kroeg moest worden gesloten. Officieel omdat het gebouw niet veilig was, er werden alcoholische dranken verkocht zonder toestemming en er werd geen huur betaalt (wat onmogelijk is als er geen contract is). Na een tijdje ging Sirály (illegaal) weer open, nu echter niet als een publieke gelegenheid maar als een besloten club. Op 21 maart 2013 rond 16.30 uur liet de lokale overheid echter aan Marom weten dat de kroeg op 22 maart in de ochtend leeg moest zijn. Vanwege diverse redenen was dit niet mogelijk en op die vrijdag de 22ste maart forceerde de politie de deur, de sloten werden gewijzigd en een paar bewakers werden in het pand neergezet. Desondanks bleven diverse sympathisanten in het pand. In de middag bezette een grote hoeveelheid mensen de kroeg. Dat was mogelijk via een deur waarvan men vergeten was het slot te veranderen. Vervolgens kon de kroeg, na intensief overleg, toch nog ruim een week open blijven, dit in verband met de Joodse achtergrond van Marom en de viering van Pesach, een feest welke zeer belangrijk is in de Joodse samenleving. Daarna was het definitief over en uit met Sirály op deze locatie.

In de weken die volgden ging Marom (Adam Schönberger en anderen) op zoek naar een nieuwe plek om de activiteiten van Sirály voort te kunnen zetten. Uiteindelijk lukte het hun een groot deel van de huidige Roham kroeg op de VIII. Vas utca 16 over te nemen. Op 28 april 2013 was er ter gelegenheid hiervan een afscheidsfeest / protest manifestatie voor de oude locatie en daarna liepen tientallen mensen, tezamen met stoelen en andere interieur artikelen uit de voormalige kroeg, naar de nieuwe plek. Tussen 17.30 en 19.00 uur maakte "Szia Budapest" een fotografische impressie van dit gebeuren welke op een aparte pagina is afgebeeld. (Foto: de Zeemeeuw op de muur van de nieuwe Sirály kroeg)

Julius, 29 april

De vogels van Budapest in beeld

In een vorig leven, de periode voor Budapest, was ik een fervent vogelaar. Vanaf mijn 14e was ik al bezig met inventarisaties en bracht de natuur rond om het ouderlijk huis in kaart. In de jaren die volgden was ik vaak op pad, vele natuurgebeiden in binnen- en buitenland bezoekend. De afgelopen twee jaar raakte dat een beetje in het slop, de opbouw van een nieuw leven hier kostte teveel tijd om ook nog eens uitgebreid de natuur van Budapest te verkennen. Beetje bij beetje ben ik die schade aan het inhalen, het bloed kruipt nu eenmaal waar het niet gaan kan. (Foto: mannetje Roodborsttapuit)

In combinatie met een betere camera is daarom in 2013 gestart met het in beeld brengen van de natuur van Budapest. Het is de bedoeling dat geleidelijk aan er een redelijk beeld gaat onstaan wat Budapest aan dieren- en plantenleven te bieden heeft. Ongetwijfeld geen totaaloverzicht, het criterium is dat alle foto's zelf zijn gemaakt. De komende maanden zal dit uitgroeien tot een nieuwe rubriek op "Szia Budapest". Om u alvast een voorproefje  te geven is er een eerste versie klaar van de vogels van Budapest. Nu nog op één pagina (die wat langzaam kan laden), dit zal in de nabije toekomst over meerdere pagina's worden uitgespreid.

Julius, 27 april

Uitbreiding van de natuurwandelingen / rondleidingen

De natuurwandelingen in de heuvels van Budapest welke via de website "Boedapest Rondleiding" worden aangeboden, worden met enige regelmaat geboekt. En de deelnemers zijn stuk voor stuk onder de indruk van de prachtige natuur die de stad te bieden heeft. Maar, de heuvels van Budapest zijn niet de enige gebieden die qua natuur interessant zijn. Budapest kent nog steeds diverse moerasgebieden die een combinatie vormen met meertjes, rietgebieden, bossen en agrarisch landschap. Deze gebieden staan garant voor een hele schare aan beesten die er leven en, zeker voor vogelliefhebbers, meer dan de moeite waard.  

De afgelopen weken zijn al deze gebieden (weer) bezocht en uitgewerkt tot een hoofdrondleiding en een alternatief. De hoofdrondleiding is genaamd "U wordt niet met een kluitje in het riet gestuurd". U wordt namelijk niet afgescheept met een mooi verhaal, maar krijgt daadwerkelijk een zeer interessant stuk landschap te zien. Wild, zeker reeën, komen er veel voor, maar met name de vogelbevolking is bijzonder: Waterral, Hop, Wielewaal, Nachtegaal, Buidelmees, Roerdomp, vele soorten rietzangers, de Blauwe Kiekendief.... ze zijn allemaal aanwezig in dit gebied. En het is slechts een selectie! Ook de plantenwereld mag er wezen en diverse soorten orchideeën bloeien er gedurende een deel van het jaar.


De alternatieve wandeling brengt u naar twee andere gebieden die de moeite waard zijn. Deze wandeling gaat deels niet over gebaande paden maar kent eveneens een grote rijkdom aan beesten. Voor beide rondleidingen / wandelingen geldt dat we aan de rand van de stad moeten zijn en dat betekent vanuit het centrum al snel 45-50 minuten met het openbaar vervoer heen én terug. Deze wandeling kunnen desgewenst ook (zeer) vroeg in de ochtend worden gehouden.

Het is niet de enige uitbreiding die plaatsvond. Vanaf heden kunt u bij het boeken van een natuurwandeling aangeven of u gebruik wilt maken van Nordic Walking stokken en/of een verrekijker. Maxiimaal 2 personen kunnen gratis van deze hulpmiddelen gebruik maken.

Julius, 27 april

(De foto voor het logo is gemaakt op 20 juni 2011. Het betreft een gedeelte van het beeld "Lány galambbal" - meisje met duif - gemaakt door de kunstenaar Lajos Ungvári in 1962 en is te vinden in het XXII. district)

Geachte lezer, tot slot: Boedapest is de officiële Nederlandse schrijfwijze van de naam van de stad, maar Julius, eigenzinnig als hij is, gebruikt op Szia Budapest consequent de internationale spelling.



(Laatste aanpassing: 25 mei 2013)