Joods Budapest: Overzicht

Onderwerpen: Introductie * Geschiedenis in vogelvlucht * De Tweede Wereldoorlog * Begraafplaatsen * Rondleiding: Kozma utca Joodse begraafplaats * Joods Zomer Festival (Zsidó Nyári Fesztivál)

Introductie

Joods Budapest is én interessant én een gedeelte van Budapest waar u, volgens Julius, zeker aandacht aan 'moet' besteden als u in Budapest bent.

Budapest zonder Joodse wijk en Joodse inwoners... het zou de stad een stuk saaier maken. Het 7e district, de Joodse wijk, is een bruisend onderdeel van de stad, maar ook in andere delen van Budapest zijn zeer veel Joodse invloeden zichtbaar, in feite zijn er meer Joodse wijken.

In de artikelen op Szia over dit onderwerp wordt getracht de invloed van de Joodse gemeenschap op de geschiede- nis van Budapest te schetsen, met name in de periode van ca. 1890 - 1945. Zo zijn er bijvoorbeeld relatief veel architecten met een Joodse achtergrond verantwoordelijk voor de bouw van schitterende Art Nouveau panden.

De verschrikkingen van de Holocaust hebben ook een stempel op de hedendaagse stad gedrukt, waar niemand aan voorbij kan én mag gaan. Het besef wat er heeft plaatsgevonden en dat de geschiedenis niet in de vergetelheid mag raken, is zichtbaar op de VII. Király utca waar begin 2010 de herbouw plaats vond van het laatste deel van de muur rondom het getto. Deze was in 2006 vernietigd, toen het historisch besef kennelijk minder groot was. Helaas is de muur niet in de originele staat herbouwd.Geleidelijk aan zullen nieuwe artikelen/pagina's over Joods Budapest worden toegevoegd. (Foto:  gedeelte van de gevel van het bij de Orthodoxe Synagoge behorende pand aan de VII. Dob utca 35. Architecten: Béla en Samu  Löffler (1912-1913))

Geschiedenis in vogelvlucht

Deze pagina schetst in in het kort de geschiedenis van Joods Budapest, vanaf de vroege tijden tot heden.

In een aantal hoofdstukken wordt beknopt de Joodse geschiedenis van Óbuda, Buda, Pest en Budapest beschreven. Daarnaast is er een hoofdstuk over Joodse wijken in Budapest, want de wijk rondom de grote synagoge is niet de enige wijk met Joodse invloeden.Last but not least bevat deze pagina ook nog een hoofdstuk over Joods Budapest ná de tweede werldoorlog.

Deze pagina zal in de 2e helft van 2011 verder worden aangevuld en voorzien zijn van foto's.

De Tweede Wereldoorlog

De verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust hebben ook in Budapest geleid tot weerzinwekkende wreedheden. Toch had de Joodse bevolking van Budapest tot begin 1944 relatief weinig last hiervan. Vanaf maart 1944 tot medio januari 1945 kwam daar verandering in. Een periode die nóg dramatischer af had kunnen lopen als er geen mensen hadden bestaan zoals Raoul Wallenberg en Carl Lutz, die de levens van tienduizenden Joodse inwoners van Budapest hebben gered.

Begraafplaatsen

Budapest kent, voor zover bekend, anno 2011 nog zeker 19! Joodse begraafplaatsen, zowel Neolog als Orthodox. Op de pagina's behorende tot dit onderwerp krijgt u beschrijvingen van alle Joodse begraafplaatsen. De grootste vier hebben ieder een eigen pagina, de anderen worden beknopt beschreven, met een foto van iedere begraafplaats. De kleine begraafplaatsen zijn nagenoeg allemaal niet meer in gebruik.

Met name op de Kozma utca Joodse begraafplaats en de Salgótarjáni Joodse begraafplaats, zijn schitterende grafmonumenten te vinden uit de periode van ca. 1900-1920 en  ontworpen door beroemde Joodse architecten zoals Béla Lajta en Emil Vidor.

Rondleiding: Kozma utca Joodse begraafplaats

Een van de rondleidingen die Julius heeft uitgezet, brengt u naar de enorme Kozma utca Joodse begraafplaats van Budapest, er liggen meer dan 300.000 Joodse inwoners Budapest begraven. De begraafplaats is nog steeds in gebruik.

Tijdens deze rondleiding kunt u de meest schitterende grafmonumenten uit de periode ca. 1900-1920 bekijken en daarnaast indrukwekkende monumenten zoals het Holocaust memorial. Vanaf 15 mei 2011 is het daarnaast mogelijk een of meer andere, vaak kleine, Joodse begraafplaatsen van Budapest te bezoeken. Julius is er van overtuigd dat u onder de indruk zult zijn van deze begraafplaats.
 

Joods Zomer Festival (Zsidó Nyari Fesztivál)

Niet alleen muziek, maar een festival geheel gewijd aan de Joodse cultuur, met vele evenementen. In 2011 werd dit festival gehouden van 25 augustus tot 5 september. 

Julius bezocht het festival in 2010 en was zeer onder de indruk van de organisatie en de hoge kwaliteit van de concerten. Met name de Israelische uitvoering van de musical Piaf was adembenemend en een van de meest indrukwekkende theater voorstellingen die Julius ooit zag.

(Laatste update en controle van de links: 23 oktober 2011)