Budapest architectuur: 17 en 18 september - Open Monumentendagen

Onderwerpen: Introductie * Julius tipt

Introductie

Op 17 en 18 september worden in Hongarije Monumentendagen gehouden onder het motto "Ezer Magyar Ház". Een unieke kans om mooie, monumentale gebouwen van binnen te bekijken.

Een evenement primair voor Hongaren en dat betekent dat nagenoeg de gehele website alsmede het programmaboekje in het Hongaars zijn. Ook de meeste rondleidingen worden in het Hongaars gehouden, maar soms in het Engels zoals Julius vorig jaar meemaakte bij de bezichtiging van de Fasori Református Templom.

Voor alle Nederlanders geinteresseerd in architectuur en dat weekend in Budapest (of er wonend) heeft Julius een 20-tal hoogtepunten qua architectuur, die in Budapest bekeken kunnen worden, op een rijtje gezet.

De website van de organisatie geeft het hele programma weer, ook buiten Budapest.

Julius tipt

Alléén op zaterdag 17 september te bekijken:

Schiffer-villá

Ontworpen door József Vágó en gebouwd 1911-1912 voor de rijke ondernemer Mika Schiffer. Aan de buitenkant ingrijpend gewijzigd. Aan de binnenkant waar mogelijk in oude luister hersteld en het herbergt heden ten dage het Douane museum. Schitterend qua interieur. Gebouw van de maand april 2011 op de website Szia.  Alléén op zaterdag open van 14.00- 20.00 uur. Adres: VI. Munkácsy Mihaly utca 19b

Kós Károly Általános Ikolában

Een school die de architect, schrijver, kunstenaar Károly Kós 100 jaar geleden ontwierp. Zowel Art Nouveau invloeden, als invloeden uit Transsylvanië. Een indrukwekkend gebouw. Slechts één rondleiding van 1.5 uur wordt er gegeven op zaterdag 17 september om 10.00 uur. Adres: XII. Városmajor utca 59

Román Kulturális Intézet Malonyay-villa

Een villa gebouwd voor Deszö Malonyay in 1905 naar een ontwerp van Béla Lajta. In ieder geval van buiten verbouwd ten opzichte van de originele plannen, van binnen nog niet bekeken door Julius. Gelegen in een straat die ook een ander architectuurpareltje kent op de hoek van de straat en officieel ontworpen door Andor Wellisch. Heden ten dage is het Roemeense Culturele Instituut in de Malonyay-villa gevestigd. Op zaterdag worden om 10.00, 11.00 en 12.00 uur films vertoond. Mogelijk kunt u ook verder het gebouw bekijken. Open op zaterdag van 10.00-13.00 uur. Adres : XIV. Iszó utca 5

Alléén op zondag 18 september te bekijken:

Frankel Leó úti Zsinagóga

Een prachtige Neogotische synagoge ingeklemd in een appartementencomplex. Beiden uit 1888 en ontworpen door Sándor Fellner. Alléén te bezichtigen op zondag tussen 10.00 en 13.00 uur. Adres: I. Frankel Leó út 49

Budapest Fasori Református templom

Kerk ontworpen door Aladár Árkay en in 1913 geopend. Ongekend qua exterieur en interieur met Wiener Werkstatte invloeden. Deze kerk was Gebouw van de maand oktober 2010 op de website Szia. U kunt het nu met eigen ogen aanschouwen. Alléén open op zondag van 12.00-16.00 uur. Adres: VII. Városligeti Fasor 5

Újpesti Városháza

Het prachtige gemeentehuis van Újpest, een zelfstandige gemeente tot 1950, ontworpen door de architecten Henrik Böhm en Ármin Hegedüs (ook de architect van het Géllert hotel) in 1900. Neo-klassiek en indrukwekkend. Alléén open op zondag van 10.00-16.00 uur. Adres: IV. István út 14

Op zaterdag én zondag open:

Földtani Intézet

Het beroemde Geologisch museum, een ontwerp van Ödön Lechner uit 1899 is van binnen te bekijken. En u zult versteld staan wat u binnen ziet. Infomatie is beschikbaar in het Frans, Duits en Engels. Open zaterdag en zondag van 10.00-16.00 uur. Adres: XIV. Stéfania út 14

Mozgásjavitó Általános Iskola, Szakköépiskola. Egymi és Diákotthon

2 gebouwen waaronder het schitterende voormalig Joods Blinden instituut ontworpen door Béla Lajta en in 1908 geopend. Gebouw van de maand november 2010 op deze website. Open op zaterdag en zondag van 10.00 - 17.00, rondleidingen worden regelmatig gegeven, mogelijk in combinatie met het er naast gelegen Medgyes-ház uit 1911. Rondleidingen zijn in dit gebouw op zaterdag en zondag om 10.00, 12.00, 14.00 en 16.00 uur. Adres XIV. Mexikói út 60 (ingang aan de Korong utca 2)

Újpesti Zsinagóga

De synagoge van het tot 1950 zelfstandige Újpest dat in de oorlog met betrekking tot haar Joodse inwoners zwaar getroffen werd door de Holocaust. Ontworpen door de architecten Henrik Böhm en Ármin Hegedüs en gebouwd 1895-1896. Let ook op de prachtige reliëfs in de muur op de hoek van de Berzeviczy utca, die herinneren aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Open op zaterdag van 14.00-18.00 uur en zondag van 12.00-18.00 uur. Adres: IV. Berzeviczy utca 8

Magyar Nemzeti Bank

Een gebouw waarvoor mensen vorig jaar in de rij stonden en dat ook Julius nog van binnen moet zien. Onder andere de schitterende glas-in-lood ramen van Miksa Róth schijnen zeer de moeite waard te zijn. Er worden korte rondleidingen gegeven. Open op zaterdag en zondag van 10.00-17.00 uur. Adres: V. Szabadság tér 8-9

Új Színház

Een 1909 ontwerp van Béla Lajta met een Art deco inrichting. In oude luister hersteld. Alleen al de voorgevel is spraakmakend. Er worden rondleidingen gegeven die 30 minuten duren. Open: zaterdag en zondag van 11.00-12.00 uur. Adres: VI. Paulay Ede utca 35

Széchenyi István Gyakorló Kereskedelmi Szakközépepiskola

Een mond vol voor een gebouw dat als een fort staat in de Vas utca. Een ontwerp van Béla Lajta, gebouwd 1909-1912, en een monumentaal gebouw. Van buiten de bekende Lajta designs met invloeden van zowel Finse architectuur, Frank Lloyd Wright en Transsylvanië, van binnen .... ook voor Julius deels een raadsel, tot nu toe was hij alleen in staat de hal te bekijken. Foto's uit 1914 tonen een pracht inrichting. Open op zaterdag van 12.00-18.00 uur en zondag van 10.00-16.00 uur. Adres: VIII. Vas utca 9-11 

Társasház

Een laat Art Nouveau pand in het XIII. district. Ontwerp van Alfréd Wellisch uit 1910-1911. Niet het meest uitbundige Art Nouveau gebouw in Budapest maar bijvoorbeeld het hekwerk in het trappenhuis is erg mooi. Open op zaterdag van 11.00 -16.00 uur en zondag van 11.00-14.00 uur. Adres: XIII. Kárpát utca 7/B

Társasház

Aan het eind van de jaren '20 werden op diverse gebouwen in Budapest afbeeldingen geplaatst met voorstellingen die referen aan de Hongaarse historie of het volksleven. Dat is ook het geval bij dit gebouwencomplex dat in 1928-1929 ontworpen is door István Medgyasszay. Het is een schitterende serie Sgraffitoi afbeeldingen van onder andere Marton Ferenc op gebouwen die van gewapend beton zijn gemaakt. Hoe de gebouwen er van binnen uitzien is Julius niet bekend. Open op zaterdag en zondag van 10.00-18.00 uur, georganiseeerde rondleidingen op beide dagen om 10.30 en 14.30 uur. Adres: XII. Kiss János altábornagy 55-57-59

Budai Vigadó

Een Neo-klassiek gebouw uit 1898-1900 en ontworpen door Kallina Mór en Aladár Árkay. Nog niet van binnen bekeken door Julius. Op 17 september om 10.00 en 14.00 uur  en op 18 september om 10.00, 14.00 en 17.00 uur worden rondleidingen gegeven die 45 minuuten duren. Adres: I. Corvin tér 8

Magyar Országos Leveltár

Het Hongaars nationaal archief. Uit 1923 en ontworpen door Samu Pecs, die ook de markthal op het Fövám tér ontwierp.  Het gebouw bevat schitterende glas-in-lood ramen ontworpen door Miksa Róth. Normaal is het niet mogelijk als individu het gebouw te bekijken. Open op zaterdag en zondag van 10.00-17.00 uur. Adres: I. Bécsi Kapu tér 2-4

Külügyminisztérium

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken dat een Art Nouveau inrichting zou hebben. Voor zover Julius bekend wort zowel op zaterdag als zondag een rondleiding gegeven voor 20-30 mensen die op 9.45 uur begint en die 90 minuten duurt. Ongetwijfeld ziet u dan delen die anders gesloten zijn. Het gebouw zelf is open op zaterdag en zondag van 9.45 tot 16.30 uur. Adres: II. Bem rakpart 47

Lengyel templom

Een Poolse kerk in het X. district die in 1914 geopend is. Architect Aladár Árkay, die meerdere prachtige kerken op zijn naam heeft staan qua ontwerp. De kerk heeft late Art Nouveau invloeden. Normaliter gesloten m.u.v. voor diensten dus een uitstekende gelegenheid deze kerk van binnen te bekijken. Op zaterdag open van 12.00-17.00 uur en op zondag van 13.00-17.00 uur. Adres: X. Óhegy utca 11

Goldberger ház (Osa Archivum)

Een premodern gebouw uit 1910-1911 ontworpen door de architecten Dávid Jónás en Zsigmond Jónás. In de jaren '30 heeft het interieur wijzigingen ondergaan. Het trappenhuis is in de originele staat hersteld en ook elders zijn nog originele details aanwezig alhoewel het gebouw wel is aangepast aan de hedendaagse tijd. Uniek is het glazan dak dat de binnenplaats overspand en nog steeds origineel is. Open op zaterdag en zondag van 14.00-20.00 uur. Adres: Arany János utca 32

Országos Pedagógai Könyvtár és Múzeum

Een opmerkelijk gebouw: van buiten jaren geleden deels prachtig gerestaureerd, deels nog zeer vervallen, met name in het middenstuk. De architect was A. Kálmán Körössy en het gebouw stamt uit 1911. Van binnen is veel van de decoratie verloren gegaan maar er is nog te zien hoe de muurschilderingen waren, deze zijn in lijn met de gevelversiering. Ook andere details zoals het trappenhuis zijn zeer mooi.  En vergeet ook niet het hek te bekijken met prachtige details. Open op zaterdag en zondag van 10.00-18.00 uur. Adres: VIII. Könyes Kálmán körút 40



n.b. alle gegevens qua openingstijden zijn ontleend aan het officiële programmaboekje!
 
(Laatste update en controle van de links:  13 september 2011)